خوراک دهی شیر جایگزین و پرورش گوساله

خوراک دهی شیر جایگزین و پرورش گوساله

کلستروم برای سه روز اول ضروری بوده و همیشه باید به این نکته توجه کرد که مقدار 6 الی 8 لیتر کلستروم در 24 ساعت اول بسیار حیاتی است. 

روزی سه مرتبه ،2 لیتر CMR در پنهای انفرادی مناسب است . 

پس از روز سوم ما میتوانیم روی Sprayfo تمرکز کنیم. در پنهای انفرادی گوساله 2 لیتر شیر سه مرتبه در روز دریافت مینماید. این یک استراتژی مفید است که باعث میشود روزی سه مرتبه نیز به گوساله سر زده شود و گوساله ها مدنظر قرار گیرند . 

*در زمستان باید اسپرایفو را غلیظتر در نظر گیریم. 

رشد در دو هفته اول برای پرورش گوساله بسیار مهم میباشد. 

تفاوتهای زیادی در حجم مقدار CMR در دو هفته اول پرورش گوسالهها وجود دارد. که این حجم شیر خشک از کمتر از 6 کیلو تا بیش از 10 کیلو شروع میشود. همچنین تفاوت در مقدار غلظت شیر خشک نیز وجود دارد. از 120 گرم در لیتر تا 180 گرم لیتر نیز دیده میشود .گوسالهها معمولاً از 4 روزگی (از روز 4 به بعد) به CMR روی میآورند. در هفته اول به گوسالهها دو مرتبه و 2 لیتر در روز شیر داده میشود و در هفته دوم به بعد 2 مرتبه در روز و 5/2 لیتر شیر داده میشود. بیشتر گاوداران و مزرعهداران بصورت نرمال حدود 500 گرم در روز شیر خشک به گوسالههای خوراکدهی میکنند .در غلظت نرمال 125 گرم در لیتر یک گوساله 7 کیلو شیر خشک میخورد. این نشان میدهد که یک گوساله در حدود 500 گرم در روز شیر خشک مصرف کرده است که البته این موضوع به سختی میتواند سطح نیاز نگهداری حیوان را مرتفع کرده باشد. بنابراین رشد روزانه خیلی محدود خواهد بود (نزدیک 100 الی 150 گرم در روز روزانه.) در کنار این رشد محدود گوساله سیستم ایمنی ضعیف نیز خواهد داشت. 

گاوداران شیری در تغذیه گاوهای شیری خود بسیار محافظه کار میباشند. 

در کل با روش شیردهی یاد شده در بالا نتیجه گیری کرد گاوداران بخصوص در دو هفته اول در تغذیه گوساله های خود محتاظ هستند . 

منظور از محتاط بودن آنست که: کمتر از 8 کیلو پودر شیر خشک در 2 هفته اول به گوسالهها خورانده میشود. در این میزان گوساله رشد کمی داشته و بین 7 الی 10 روز طول میکشد که وزن اولیه از دست رفته در تولد را جبران کند. این زمان خیلی طولانی است و باعث بوجود آمدن یک خلاء (lag) در رشد گوساله خواهد شد. متعاقباً در این زمان گوسالهها به انواع بیماریها نیز بسیار حساس خواهند بود. در این مرحله این روش شیردهی باعث کاهش رشد سیستم پستانی نیز میشود و همچنین باعث کاهش رشد و توسعه سیستم گوارشی و سیستم ایمنی خواهد شد . 

معده چهارم به شدت کشسان است. 

سالیان قدیم همواره این موضوع مطرح بود که از آنجایی شیردان کوچک است، بیشتر از 2 لیتر شیر درروز نباید وارد شیردان شود. گرچه پژوهشهای جدید ثابت نموده که شیردان خاصیت الاستیک و کشسان دارد. بخصوص اگر 3 لیتر شیر (کلستروم) بلافاصله پس از تولد به گوساله خورانده شود، این کشش باعث میشود که فضای شیردان بیشتر باز شود و هضم اولیه نیز براحتی صورت گیرد. حتی گوساله در مراحل بعدی زندگی نیز مصرف خوراک بهتری نیز خواهد داشت ،و در آینده گوساله به گاو شیری بهتری تبدیل میشود . 

Advise for the first 14 days:

با توجه به بسیاری از پژوهشهای صورت گرفته توسط بخش علمی شرکت اسپریفو. 

این شرکت به صورت زیر برنامه Life start را ارائه میدهد. 

بین 8/3 الی 4 لیتر کلستروم با کیفیت خوب در عرض 2 ساعت اول گوسالهزایی به گوساله خورانده شود. 

*2 الی 4 لیتر کلستروم بعداً در همان روز حداکثر 8 الی 12 ساعت پس از مصرف اولین کلستروم خورانده شود. 

*در روز دوم و سوم ،2 لیتر کلستروم 3 مرتبه در روز خورانده شود. یا میتوان 3 لیتر کلستروم را دوبار در روز خوراکدهی نمود. 

*در روز چهارم تا هفتم ،سه مرتبه2 لیتر اسپرایفو +آب مهیا شود (بدون علوفه)

*روز هشتم الی 14: 2 مرتبه در روز، 5/3 لیتر اسپرایفو + کنسانتره (بدون علوفه) + آب 

از هفته سوم تا هفته پنجم: 2 مرتبه در روز ،5/3 لیتر اسپرایفو + کنسانتره + علوفههای خرد شده (ترجیحاً کاه) به همراه آب 

در هفته ششم در طی دو نوبت 3 لیتر اسپرایفو + کنسانتره + علوفههای خرد شده (ترجیحاً کاه) به همراه آب 

در هفتههای هفتم و هشتم در دو نوبت 2 لیتر اسپرایفو + کنسانتره + علوفههای خرد شده (ترجیحاً کاه) به همراه آب. 

در هفته نهم در یک نوبت 2 لیتر اسپرایفو + کنسانتره + علوفههای خشک شده (ترجیحاً کاه) به همراه آب. 

طبق این برنامه گوسالهها از روز 4 الی 14، 11 کیلو اسپرایفو مصرف میکنند هم از آسپرایفو Excellent و هم از Yellow و Blue میتوان استفاده نمود. 

اگر با این برنامه پیش بریم گوساله نه تنها وزن از دست نخواهد داد، بلکه بین 4 الی 8 کیلو وزن کسبخواهند کرد و انرژی مورد نیاز برای یک ایجاد یک سیستم ایمنی قوی و فعال را نیز خواهد داشت. 

گوسالهها سلامت بهتری دارند و پوست بدن آنها درخشان و شفاف است. 


جدول (2) برنامه خوراکدهی اسپرایفو به گوساله از زمان تولد تا زمان از شیرگیری 

شیر خشک خوشخوراک با قابلیت هضم بالا همواره مورد احتیاج است. 

گاهی اوقات میتوان از شیر خشک با غلظت بالاتر نیز استفاده نمود. یعنی به جای نسبت 8 به 1 یا 7 به 1 از نسبت 6 به 1 استفاده نمود. البته این شیر خشک باید قابلیت هضم بالایی داشته باشد. طبق برنامههای اسپرایفو 6 لیتر شیر که شامل 160 گرم اسپرایفو در لیتر را میتوان در هفته دوم زندگی به گوساله خورانده شود. 

این باعث میشود منحنی رشد گوساله افزایش نسبی خود را به خوبی حفظ کند. 

From 100 to 120 Kg in three months

گرچه بیشتر گاودارن گوسالههای خود را وزنکشی نمیکنند، نتایج نشان داده است که گوساله در 3 ماهگی100 کیلوگرم وزن کسب میکند. 

ولی با برنامههای اسپرایفو و استفاده صحیح از شیر خشک اسپرایفو در 3 ماهگی میتوان 120 کیلوگرم وزن از گوساله گرفت. 

مصرف انفرادی شیر در گوساله ها بوسیله سطل و یا پستانک 

هنگام خوراکدهی شیر به گوسالههای شیرخوار بوسیله سطل و یا پستانک بسیار مهم است که سطلها و یا پستانکها از سطح زمین در ارتفاع مناسبی قرار داشته باشند تا رفلاکس طبیعی مری در گوساله هنگام بلع شیر بوجود آید. مناسبترین ارتفاع در سطلها و پستانکها مطابق شکل به ترتیب 35 سانتیمتر و 75 سانتیمتر میباشد . 

قابل ذکر است اگر ارتفاع قرارگیری سطلهای شیر و یا پستانکها به درستی رعایت نشود، رفلاکس طبیعی مری کاهش میآبد و مقداری از شیر وارد شکمبه شده و در آنجا تخمیر میگردد و مشکلات گوارشی عدیدهایی از جمله نفخ، دلدرد و اسهال را بوجود میآورد. 


تصاویر (8) و (9) به ترتیب ارتفاع مناسب قرارگیری سطل و پستانکها جهت تحریک رفلاکس طبیعی مری 

سه نکته از شیرگیری را تعیین میکند: سن، وزن و مقدار کنسانتره مصرف شده. 

گوساله در سن 8 الی 9 هفتگی از شیر گرفته میشوند. با گوساله ایی به وزن تولد 40 کیلوگرم در آن سن وزن بدن دوبرابر و نزدیک 80 کیلوگرم میشود. مصرف کنسانتره در روز پایان شیرخوراگی (از شیرگرفتن) باید بین 1 الی 2 کیلو در روز باشد، و گرنه میتوانیم انتظار داشته باشیم که در سه هفته منحنی رشد گوساله پایین آمده باشد. اگر گوساله در این سطح نیست از شیرگیری را باید تعویق بیندازیم. 

عقب انداختن از شیرگیری در گوساله و جبران آن دشوار است.

عقب انداختن از شیرگیری و کاهش رشد به علت عدم توسعه مناسب شکمبه به هیچ وجه خوشایند نیست و جبران آن با استفاده از خوراکهای غلیظ در مدت زمان کم باقیمانده، بسیار دشوار خواهد بود. کوشش برای جبران آن باعث افزایش ریسک تجمع چربی در بافتهای کبدی و پستانی میشود که هر کدام از آن اثرات منفی خود را در آینده گوساله به عنوان یک گاو پرتولید خواهد داشت. 

تحریک رشد و توسعه شکمبه 

اساس شیرگیری موفق بدون هیچگونه نقصانی در رشد گوساله در همان هفتههای اول زندگی گوساله نهفته است. مهیاء نمودن آب و کنساتره به ترتیب در هفته اول و دوم تضمین میکند که گوساله از رشد و توسعه آرام شکمبه لذت میبرد. این موضوع بسیار مهم است زیرا پس از شیرگیری، گوساله کاملاً به خوراکهایی وابسته خواهد شد که فقط در شکمبه هضم میشوند. هرچقدر شکمبه بهتر توسعه یابد، از شیرگیری راحتر و زمان انتقال گوساله (تلیسه) به گاوهای شیری کاملتر و بهتر خواهد شد . 



در سه الی چهار هفته اول احتیاج به علوفه خشبی نمی باشد. 

رشد اصلی پرزها در شکمبه به علت وجود نشاسته در کنسانتره خواهد بود، به همین علت است که گفته میشود تا قبل از هفته سوم یا چهارم نباید از علوفههای خشبی استفاده کرد. فقط زمانی که گوساله به صورت روزانه مقدار کافی کنسانتره مصرف میکند میتوان از علوفههای خشبی با کیفیت بالا استفاده نمود و این اکثراً از هفته سوم الی چهارم به بعد رخ میدهد. در واقع کنسانتره باعث رشد و توسعه پرزهای شکمبه شده و علوفه باعث افزایش حجم شکمبه خواهد شد در دو هفته نخست رشد و توسعه پرزهای شکمبه برای ما ارجحیت دارد و پس از توسعه مطلوب پرزهای شکمبه سپس افزایش حجم آن باید مد نظر قرار گیرد. 

از استرس کاملاً جلوگیری به عمل آید. 

از شیرگیری خود یک اقدام استرسآور است و میتواند مصرف خوراک گوساله را کاهش دهد. میتوان روزانه یک مرتبه و حداقل به مدت هفت روز پس از شیرگیری به گوساله مقداری شیر داد، تا بدینصورت بتوان اثرات استرس را تا حدودی کاهش داد. این باعث میشود اثرات استرس از گوساله از شیر گرفته شده به حداقل برسد. مهم آنکه در هنگام از شیرگیری حتم اً باید از استرسهای دیگر از جمله سر و صدا ،واکسیناسیون، شاخ بری و غیره در گوساله جلوگیری به عمل آید. 

همواره از شیر خشک با قابلیت هضم بالا استفاده نمایید. 

اسپرایفو میتواند یک شیر مناسب جایگزین باشد چرا که حداکثر رشد و توسعه شکمبهایی را به همراه خواهد داشت ،و متعاقباً بالاترین افزایش وزن را به همراه دارد. اسپرایفو را میتوان براحتی در اختیار گوساله قرار داد. با اسپرایفو دیده شده در 4 هفتگی گوساله کنسانتره بیشتری مصرف کرده است، که خود باعث بهبود توسعه شکمبه و رشد حیوان میشود. این موضوع در تصمیمگیری جهت از شیرگیری نیز بسیار مهم خواهد بود. در واقع تصمیمگیری در مورد از شیرگیری را رشد و سلامت گوساله تعیین میکند نه یک برنامه مدون تغذیهایی. 

بنابراین برای از شیرگیری همزمان رعایت سه نکته الزامی است: 

  1. گوساله در سن 9 الی 10 هفتگی باشد. 
  2. حداقل وزن گوساله بین 80 الی 90 کیلوگرم باشد. 
  3. کوساله در روز بین 5/1 الی 2 کیلوگرم کنسانتره مصرف نماید.

خوراکدهی مرتب و منظم در چند ماه اول زندگی برای رشد و توسعه آینده حیوان بسیار مهم است. اگر شما تغذیه مناسب در ماههای اولیه تولد گوساله را از دست دهید، دیگر نمیتوانید آنرا جبران کنید. در یک گاوداری به نام Sietz henk سیستم تغذیهایی معمول گوسالهها تغییر و از سیستم تغذیهایی خواکدهی غلیظ Thick feeding استفاده میشود که نتایج بسیار مطلوبی نیز از آن حاصل شد .خود دامدار میگوید: سه الی چهار ماه ابتدایی خیلی حساس است پس آنرا نباید از دست داد. 

Strong start in group accommodation: 

گاوداران در شهر Kouden بر روی غلظت شیر خشک و مقدار لیتر شیر خشک مصرفی و تعداد دفعات خوراکدهی شیر در روز توجه خاص دارند. در مقایسه با سال پیش، دامدار چندین تغییر بوجود آورده است. گوساله در باکسهای انفرادی از زمان تولد تا هفته سوم قرار میگیرند، که قبلاً تا هفته دوم بود. در طول این مدت 4 لیتر اسپرایفو روزانه به گوسالهها خوراکدهی میشود با غلظت 200 الی 250 گرم در هر لیتر و نتیجه بسیار عالی است .ما نزدیک 100 گوساله به این روش پرورش دادیم و نتایج عالی بود . 

شما همواره در معرض احتمال عفونت هستید، از طریق دستگاه و ماشین خوراکریز و شیرریز. 

ولی امروزه گوسالهها قویتر هستند و حتی زمانی که به پنهای گروهی نیز منتقل میشوند قویتر بوده و نسبت به عفونت حساسیت کمتری دارند. از زمانی که به سمت ماشین شیردهی (جهت مصرف شیر) منتقل میشوند، دیگر هیچ مشکلی وجود نخواهد داشت. و این موضوع، پرورش در مراحل بعدی را آسانتر میکند. 

بیش از یک کیلو شیر خشک در روز احتیاج است. 

شدت و غلظت خوراکدهی شیر خشک توسط ماشینهای شیردهی ،در چند سال اخیر افزایش یافته است. و به عنوان مثال از 165 گرم شیر در لیتر به ازاء هر گاو به 180 گرم شیر به ازاء هر گاو رسیده است .از طرف دیگر تعداد شیردهیها در روز به ازاء هر گوساله کاهش یافته است از 7 به 6. ولی جهت بالانس بودن حجم شیر به همان اندازه قبل باقی مانده است. بنابراین استفاده از سیستم خوراکدهی غلیظ برای گوسالهها در باکسهای دسته جمعی نیز آسانتر خواهد بود، و همچنین احتمال اسهال در آنها نیز کاهش خواهد یافت. 

محیط کاری