چگونه بهترین آغاز زندگی را شروع کنیم؟

چگونه بهترین آغاز زندگی را شروع کنیم؟

در پنج روز اول، پنچ قدم مهم وجود دارد که میتواند تضمین کننده رشد خوب گوساله ها در مراحل بعدی پرورش باشد. 

قدم اول 

1-دقت در پنهای زایمان 

در پنهای زایمان حداکثر دقت برای راحتی و بهداشت گاو آبستن ) قبل و پس از گوساله زایی( و گوساله تازه متولد شده باید انجام شود. 

استاندارد 3 درصد، پن زایمان در گاوداری یک استاندارد مفید است ) به ازاء هر 100 گاو آبستن 3 پن زایمان.(

اندازه هر پن به ازاء هر گاو بین 8 الی 20 متر مربع باشد 

پن به نحوی طراحی شده باشد که گاو آبستن براحتی قابل کنترل و مشاهده باشد. 

پنها در محلی باشد که از انواع استرسها بدور باشد. 

تهویه مناسب و هوای تازه در جریان باشد در عین حال هیچگونه کورانی بوجود نیاید. 

در پنها از چکمه ها و لباش کار جداگانه و تمیز استفاده شود. 

همواره آب و خوراک تمیز در اختیار گاو آبستن و تازه زا قرار داشته باشد. 

گوساله زایی همیشه با ریسک ایجاد عفونت همراه است بنابراین قسمت پشت گاو باید تمیز و ضدغفونی شود تمام لوازم موجود در پن باید ضدعفونی شوند. 

زمانی که گوساله متولد شد چک کنیم ببینیم نفس میکشد یا خیر 

اگر نفس میکشد سریع از گاو دورش کنیم اینکار باعث میشود که احتمال عفونتها (بخصوص عفونتهای تنفسی و عفونتهایی که از طریق مدفوع انتقال میآبد) کاهش یابد. از عمده ترین عفونتهایی که از طریق مدفوع گاو ممکن است گوساله را درگیر کند، پاراتوبرکلوسیس (Para TBC) میباشد . 

با کاه تمیز گوساله را به شدت بمالید ) ماساژ دهید ( تا خشک شود اینکار باعث میشود تا مراحل تنفس و جریان خون بهتر شده ،افزایش یابد. مالیدن آنها از طرفی باعث مدفوع و ادرار آنها سریعتر تخلیه شده و همچنین از سرد شدن گوساله جلوگیری به عمل آید. 

گوساله باید هر چه سریعتر روی پای خود بایستد و مالش دادن گوساله به این مهم کمک میکند.(بیشتر گوسالهها پس از 60 الی 90 دقیقه روی پای خود میایستند) . 

بندناف را با تنتورید (محلول 10درصد آیدوین) ضدعفونی کنید، ولی بتادین را در داخل خود ناف نریزید. 

گوساله را به پنهای انفرادی که کاملاً ضدعفونی و تمیز باشد منتقل کنید. پنهای قابل حمل (Igloo) براحتی شستشو و ضدعفونی میشود و به همین دلیل مناسبتر میباشد. اطمینان حاصل کنیدکه تعداد پنهای انفرادی شما در گله برای گوسالهها زایش شده کافی باشد. 

در یکساعت اول 4 لیتر کلستروم کنترل شده و تمیز به گوساله خورانده شود. گوساله باید آنقدر هوشیار باشد که بتواند کلستروم را از سرپستانک مصرف کند. (در صورت امتناع گوساله از خوردن کلستروم حتماً از سوند دهانی استفاده شود، گوساله حتماً باید مقدار مناسب کلستروم را در یک ساعت اول تولد مصرف نماید.) قسمت انتهایی گاو را با آب گرم شستشو و سپس ضدعفونی نمایید .اجازه دهید گاو برای 5 الی 10 دقیقه استراحت کند بعد مجبورش کنید که بلند شود . این کار باعث میشود که رحم به جای اول خود برگردد و همچنین هر گونه انسداد عصب و رگ را بر طرف میکند. اگر گاو پس از زایمان هنوز درد زیادی هنوز دارد برای احتمال زایش گوساله دوم چک شود یا اینکه دنبال جفتماندگی باشیم .جفت از گاو باید در عرض 6 ساعت خارج شود اگر نشد باید دامپزشک را آگاه کرد. بعد از گوسالهزایی مهم است که گاو جهت جبران مواد معدنی و انرژی که از دست داده با مکملهای معدنی –انرژیزا (به عنوان مثال Farm-o-san Reviva) بلافاصله پس از گوساله زایی خوراکدهی شود، این کار باعث ایجاد تعادل مفید انرژی و مصرف بهتر مواد خشبی در گاو میشود. 

تصویر 1 پروتکل کلی اقدامات ضروری پس از شیرگیری

قدم دوم 

2-اولین خوراک (کلستروم) باید کاملاً بهینه باشد. 

مهمترین خوراکی که گاو در کل طول زندگی خود مصرف میکند کلستروم (آغوز) است .50 درصد کلسترومها در نصف مزرعههای شیری، آنتیبادیهای کمتر از مقداری که مورد نیاز گوساله (در اولین وعده خوراک) میباشد، برای گوساله مهیا میکنند، بنابراین کیفیت کلستروم همواره باید کنترل شود. 

میزان چربی، پروتین آلبومین، کلسیم، منیزیوم، فسفر، آهن، ید، ویتامینهای 12A, D, E, B و کولین نسبت به شیر بالاتر است. ولی میزان لاکتوز آغوز نسبت به شیر پایینتر است. کم بودن مقدار لاکتوز در آغوز، نقص کمبود آنزیم لاکتاز در بدو تولد را برطرف کرده و به جلوگیری از اسهال کمک میکند. ویتامین A آغوز به رشد سریع بافتها کمک میکند و ویتامین E موجود در آغوز نیز به عنوان آنتی اکسیدان عمل کرده و از تحلیل عضلانی جلوگیری میکند. سلنیوم موجود در آغوز نیز از طرفی مکمل ویتامین E بوده و از طرف دیگر باعث بهبود فعالیت ایمنوگلوبولینها میشود. 

چرا کلستروم اینقدر مهم میباشد؟ 

در زمان تولد، گوساله آنتی بادی هایی ندارند که در برابر پاتوژنها از بدن دفاع نمایند. بنابراین گوساله در برابر بیماریها جای هیچ مقاومتی نخواهد داشت، بنابراین گوساله این آنتیبادیها را فقط از طریق خوردن مقدار کافی و مناسب کلستروم میتواند تامین کند. کلستروم با کیفیت نه تنها آنتیبادیهای مناسب دارد بلکه مقدار چربی و منیزیوم بالای آن میتواند مواد دفعی داخل رودههای گوساله تازه متولد شده (میکونوم) را خارج نماید. همچنین مقدار و قابلیت هضم و جذب مواد مغذی، ویتامینها و مواد معدنی آن بسیار بالا خواهد بود. 

آنتی بادیهای موجود در کلستروم حاوی مولکولهای پروتینی بزرگ بنام ایمنوگلوبینها میباشد. 

به دو دلیل گوساله فقط در 24 ساعت اولیه پس از تولد توانایی جذب این ایمنوگلوبولینها را دارند: 

  1. سطح اسیدیته در معده چهارم)شیردان( هنوز آنقدر بالا است که آنتی بادی های پروتینی شکسته نشوند. 
  2. دیواره رودهها توانایی جذب این آنتی بادی ها به صورت دست نخورده و از طریق فاگاسیتوز را فقط در عرض 24 ساعت دارند و پس از آن این توانایی کاهش شدیدی مییابد.

        در یکساعت پس از گوساله زایی حتماً باید کلستروم در اختیار گوساله قرار گیرد. پتانسیل جذب آنتی بادی ها بلافاصله پس از تولد در بالاترین مقدار قرار دارد و پس از گذشت یک ساعت کاهش قابل توجهی خواهد یافت. اولین 4 لیتر در یکساعت اول پس از تولد گوساله و همچنین پس از آن 2 الی4 لیتر کلستروم دیگر در 24 ساعت اول مهم است و باید خورانده شود. 

        این مقادیر بسیار مهم است چرا که بالاترین پتانسیل جذب را برای گوساله بوجود میآورد و از طرفی بالاترین مقاومت و رشد را به گوساله در همان روز اول میدهد. گاهی اوقات کلستروم یک گاو نسبت به کلستروم مادر همان گوساله مناسبتر خواهد بود. در هر صورت مهم آنست که گوساله کلستروم گاوی را مصرف نماید که در همان مزرعه بوده و آنتیبادهای خاص همان بیماریها و پاتوژن محلی آن ناحیه را به همراه داشته باشد. پس بسیار مهم است که کیفیت کلستروم تغذیه شده به گوسالهها نیز چک شود .آنتی بادی های موجود در کلستروم میتواند سیستم ایمنی گوساله را به مدت یک هفته تقویت نماید، حال آنکه گوساله ها سه هفته زمان نیاز دارند تا سیستم ایمنی فعال و کامل خودشان را بدرستی ایجاد و آماده فعالیت نماید. بنابراین خوراکدهی کلستروم با کیفیت و در مقدار مناسب در روز اول تولد بسیار مهم است.

کلستروم مادر یا کلستروم فریز شده؟
مدیریت خوب مزرعه ایی باید وجود داشته باشد تا تضمین کننده آن باشد که تمامی گوساله های متولد شده در یکساعت اول 4 لیتر و در 20 ساعت بعد بتوانند 2 الی 4 لیتر کلستروم مصرف نمایند. اگر از کلستروم فریز شده استفاده میشود باید آنرا به درجه حرارت 40 درجه سلسیوس بیآوریم .
حال آیا از گاو مادرکلستروم به گوساله خوراکدهی شود یا از کلستروم های فریز شده این بستگی به کیفیت و زمان دارد. کیفیت کلستروم مهم است ولی سرعت عمل نیز بسیار مهم میباشد. آیا میتوان در عرض یکساعت 4 لیتر کلستروم از گاو مادر دوشید و در اختیار گوساله قرار داد؟ اگر نتوان اینکار را انجام داد باید از کلستروم فریز شده استفاده کرد. 
اگر میخواهید از کلستروم خود گاو مادر استفاده کنید باید 4 لیتر کلستروم را در یکساعت اول به گوساله خوراکدهی شود. باید مطمئن شوید کلستروم عاری از آلودگی، خاک و خاشاک باشد و همچنین مطمئن شوید که گاو مادر بتواند 4 لیتر کلستروم را در یکساعت اول برای گوساله تامین کند. 
برای بررسی کیفیت کلستروم دستگاه های زیادی وجود دارد. 
دستورالعمل خوراکدهی کلستروم 
یک گوساله سالم بدون هیچ مشکلی 3 الی 4 لیتر کلستروم را در یکساعت اول میتواند مصرف نماید. هر نیم ساعت به نیم ساعت 2 لیتر 2 لیتر بدهیم چون شیردان گوساله هنوز کوچک است و توانایی جای دادن 4 لیتر کلستروم را به یکباره ندارد. 
دمای کلستروم باید نزدیک دمای بدن گوساله (40 درجه سلسیوس) باشد . 
نباید برای گرم کردن کلستروم از ماکروویو استفاده نمود. بهتر است از Immersion bath استفاده نمود. در صورت امکان از پستانک جهت تغذیه گوساله استفاده شود چون بهترین و بیشترین مصرف کلستروم را برای گوساله دارد. 
اگر گوساله آنقدر قوی نیست که بتواند از پستانک کلستروم بخورد، پس خوراندن کلستروم اهمیت بیشتری پیدا میکند ،حتماً از طریق تیوپهای خوراکی feeding tube، کلستروم به گوساله خوراکدهی شود. اگر گوساله در صبح زود بدنیا آید کلستروم دوم باید 12 ساعت بعد و نزدیک 2 لیتر خورانده شود. مخلوطی از کلستروم به همراه شیر (شیردوره انتقال) میتواند در روز دوم و سوم به بعد به گوساله خوراکدهی شود. 
تصویر (2) پروتکل کلی استفاده از کلستروم
قدم سوم
بالانس صحیح ویتامینها و مواد معدنی سیستم ایمنی بهینه را برای گوساله ایجاد میکند. 
سیستم ایمنی گوساله ها با افزایش مقدار ویتامینها و مواد معدنی سریعتر توسعه میابد. 
آنتی بادیهای موجود در کلستروم میتواند گوساله را فقط برای چند روز اول زندگی در برابر پاتوژنها مقاوم نماید. بنابراین گوساله برای روزهای پس از مصرف کلستروم باید یک سیستم ایمنی قوی برای خود بوجود آورد. این مهم با ایجاد برنامه ایی کامل از شیردهی مناسب به همراه آهن اضافی و ویتامینها و مواد معدنی به دنبال خوراکدهی کلستروم میسر میشود. 
آنتیبادیهای موجود در کلستروم ایمنی پاسیو Passive immunityبه گوساله میدهد که احتیاج است سریعاً در روزهای اول تامین شود. ایمنی پاسیو پس از قطع کلستروم در عرض چند روز کاهش میابد، بنابراین گوساله باید سریعاً سیستم ایمنی بدن Active immunity خود را نیزدر عرض 14 الی 21 روز قوی و فعال نماید. از آن به بعد گوساله نسبت به بیماریها مقاومتر خواهد بود. 
مقاومت در زمان بحرانی (پس از قطع کلستروم تا فعال شدن ایمنی فعال در گوساله ها) بسیار مهم است. 
اصل: بهتر است که در روز اول و دوم کلستروم به تنهایی و به سرعت و از روز سوم کلستروم به همراه شیر خوراکدهی شود. 
در نتیجه در 21 روز ابتداء تولد ریسک و احتمال بیماری کمتر میشود . 
    بنابراین مطابق نمودار1 مهمترین موضوع آنست که مدیریت خوراکدهی کلستروم به نحوی مدیریت شود که ایمنی پاسیو هر چه میتواند طولانی تر و از طرفی هر چه سریعتر و با استفاده از مکمل های مناسب سیستم ایمنی خود گوساله Active immunity شکل گیرد. 
    همانگونه که در شکل دیده میشود در زمانی که کلستروم قطع میشود تا زمانی که سیستم ایمنی گوساله فعال شود یک خلاء زمانی وجود دارد که در این زمان درگیری گوساله با بیماریها بسیار بالا خواهد بود. 

نمودار (1) خلاء موجود زمان بین فعال شدن ایمنی فعال گوساله و ایمنی اکتسابی که توسط کلستروم کسب کرده است. 

مواد معدنی و ویتامین اضافی برای گوسالهها 

این ریسک میتواند با افزودن ویتامینها و مواد معدنی کمنیاز به شیر برای پنج روز متوالی از روز دوم به بعد (به همراه آهن اضافی برای جلوگیری از کمخونی احتمالی) محدود یا حذف شود. از آنجاییکه احتیاجات گوساله در روزهای پس از قطع کلستروم نمیتواند براحتی توسط جایگزین کنندههای شیر تامین شود افزودن مواد معدنی – ویتامینی اضافی بسیار ضروری میباشند. 

یک شیر خشک مناسب حاوی ویتامینها و مواد معدنی بالانس شدهایی میباشد و احتیاجات گوساله با یک برنامه تغذیه ایی شدید (که در 5مرحله توضیح داده میشود) را تامین میکند.

نمودار(2) با استفاده از مکملهای مناسب میتوان خلاء موجود بین ایمنی فعال و ایمنی اکتسابی را کاهش داد

گرچه در مراحل اولیه شیر بندرت میتواند احتیاجات گوساله را برای حداکثر و حد بهینه رشد سیستم ایمنی مهیا نماید. با غنی سازی شیر (کلستروم و شیر گوساله) شیرخشک با مواد مغذی ضروری شما بهترین شروع را برای گوساله خود فراهم خواهید کرد .گوساله رشد قوی و سریعی خواهد داشت و همچنین سیستم ایمنی قویتری را تشکیل میدهد.

نکته: 

این موضوع زمانی میتواند بوقوع بپیوندد که نکات مربوط به کلستروم (مرحله 2) و یک آغاز مناسب با شیر خشک (مرحله 5) به درستی اعمال گردد. حتی اگر ویتامینها و مواد معدنی اضافه شود نمیتواند برای گوسالهایی که کلستروم و یا شیر استارتر ضعیف مصرف کرده باشد نمیتواند جبران کننده باشد. 

ایمنی مناسب بستگی به مدیریت مناسب کلستروم، برنامه مناسب شیردهی پس از قطع کلستروم و تامین مواد ویتامینی و معدنی اضافی برای گوسالهها دارد. 

محصولات زیادی وجود دارد که میتواند با کلستروم ،شیر گوساله و یا به صورت جداگانه استفاده گردد و تامین کننده ویتامینها و مواد معدنی مورد نیاز گوساله باشد . 

نمونه بارز آن Farm-o-san Start Fit است .این محصول موادی دارد که اشتهاء گوساله را تحریک کرده و بنابراین مصرف شیر را افزایش میدهد. یکی از ترکیبات مهم آن آهن قابل جذب است . زیراکه گوسالههای جوان به سرعت از کمبود آهن و متعاقباً از کمخونی رنج خواهند برد. بنابراین آهن اضافی برای گوساله ضروری میباشد. (کمبود آهن میتواند زمینه ساز پنومونی در گوساله باشد.)

Farm-o-san Start Fit را حل مناسبی برای گوسالههایی است که به هر دلیل احتیاج به مکمل خواهند داشت. استفاده از این ترکیب بسیار راحت است 5 گرم از آن را در شیر حل کرده و استفاده نمایید. حتی پیشنهاد میشود که آنرا در داخل کلستروم ریخته و با کلستروم استفاده شود که در این صورت مدت زمان مصرف آن به 5 روز خواهد رسید. 

گوسالههای مسنتر نیز ممکن است به این ترکیب احتیاج پیدا کنند. به عنوان مثال گوسالههایی که از بیماری بهبود حاصل کردهاند و یا تحت استرسهای حرارتی و استرسهای حمل و نقل قرار گرفتهاند میتوان استفاده نمود .5 گرم از آن برای 5 روز متوالی میتوان برای چنین گوسالههایی استفاده نمود. همیشه به درجه حرارت شیر توجه داشته باشید،که نزدیک 40 درجه سلسیوس حرارت داشته باشد. شیر سرد مشکلات زیادی بوجود میآورد. 

اثرات ویتامینها و مواد معدنی بر روی گوساله های جوان 

مستقیماً پس از تولد بسیاری از گوسالهها ممکن است کمبودهای شدید ویتامینی و مواد معدنی پیدا کنند .خوراکدهی شیر خشک در این گوسالهها به تنهایی از روز سوم به بعد نیز ممکن است این کمبودها را جبران ننماید، بنابراین یک برنامه 5 روزه استفاده از مکملهای ویتامینی-معدنی برای چنین گوسالههایی بسیار مهم و مفید خواهد بود. 

حال کدام مواد معدنی مهم و مورد احتیاج گوساله در این زمان خاص خواهد بود؟ 

اولین و مهمترین موضوع اینکه گوساله احتیاج به ترکیباتی دارد که براحتی قابلیت هضم و مقدار مصرف خوراک را افزایش دهد. هدف اصلی آنست که انرژی حاصل از کربوهیدراتها و پروتینها به رشد گوساله و بهبود سیستم ایمنی آن تبدیل شود. این موضوع به تولید منظم و پیوسته آنزیمها، که هضم خوب خوراک را کنترل میکنند بستگی دارد. مس، روی و منگنز ترکیبات ضروری برای اکثر آنزیمها میباشند. این عناصر کم نیاز باید در حد معمول (و نه حداکثر) برای گوساله تامین شود. 

ویتامینهای گروه B نیز جهت استفاده موثر از آنزیمها ضروری هستند .جهت تبدیل مناسب کربوهیدراتها ،پروتینها و چربیها به رشد گوساله و بهبود سیستم ایمنی، همکاری مناسب بین آنزیمها و ویتامینها احتیاج است . 

گاوهای بالغ توسط میکروارگانیسمهای شکمبهایی مقادیر مناسبی ویتامین B تولید میکنند، که گوساله این توانایی را ندارد. بنابراین ضروری است ویتامینهای گروه B-complex توسط شیر برای گوساله فراهم شود. ترکیب ویتامین B به همراه مس، روی و منگنز برای رشد مناسب خواهد بود. 

هر گوسالهایی ریسک و احتمال درگیری با بیماریها را دارد. آلودگی به بیماریها در گوساله زمانی کاهش میآبد که یک سیستم قوی مدیریتی کلستروم و پس از آن تغذیه با شیر و مکمل صحیح و بهداشت محیط وجود داشته باشد، و همراه با آن منابع بهینهایی از ویتامینها و مواد معدنی برای محافظت از گوساله در برابر بیماریها ضروری است. سلنیوم، ویتامینE و ویتامین C مهمترین بهبود دهنده سیستم ایمنی در بدن میباشند. در حالیکه مس، روی و منگنز نیز نقش مهمی دارند. خصوصیات آنتی اکسیدانی آنها سیستم ایمنی را محافظت میکند. اگر گوساله با یک پاتوژن درگیر شود و سیستم ایمنی گوساله با عفونتها مبارزه کند ترکیبات زیادی از جمله رادیکالهای آزاد بر جای میماند ،که برای بدن، سلولها و سیستم ایمنی مضر خواهد بود .مواد معدنی و ویتامینهای فوق باعث پاکسازی این رادیکالهای آزاد میشوند. در واقع این ترکیبات روغن موتور، مبارزه بدن میباشند. 

ترکیبات دیگر برای رشد گوساله 

ویتامین A برای توسعه بافتهای مخاطی و بینایی گوساله مهم است. همچنین جهت رشد گوساله نیز ضروری خواهد بود. ویتامین D جهت رشد و بهبود سیستم اسکلتی و همچنین در جذب یون Ca نقش مهمی دارد بنابراین برای رشد موثر گوساله مهم میباشد. آهن نقش بسیار مهمی در انتقال اکسیژن ایفاء میکند بنابراین وجود آن برای گوساله بسیار ضروری و اساسی است. ید نیز بسیار مهم و ضروری بوده، این عنصر برای تولید هورمون تیروکسین اهمیت دارد.هورمون تیروکسین سرعت متابولیسم را تنظیم میکند و اثر مستقیم بر رشد دارد. بنابراین مقدار ید در گوسالههایی که رشد سریع دارند اهمیت بیشتری پیدا میکند. 

قدم چهارم

خوراکدهی مناسب پس از گوساله زایی 

ارتقاء سیستم ایمنی بدن در گوسالهها پس از مصرف کلستروم بسیار مهم است. بنابراین پس از قطع کلستروم نیز مهم است که بتوان براحتی سیستم ایمنی را در سطح بهینه بالا نگه داشت. در بسیاری از مزارع دیده شده به تغذیه روز دوم و سوم توجهی نمیشود. بیشترین تنوع در اندازه گوسالههای یک مزرعه رامیتوان در هفته اول مشاهده نمود .و اکثر آن به علت تفاوت در مقدار مصرف شیر پس از قطع کلستروم در گوسالههای مختلف است. چند سال پیش خوراکدهی محدود، درهفته اول بود تا از مشکلاتی از قبیل اسهال جلوگیری به عمل آید. خوراکدهی محدود باعث ایجاد مدفوع کمتر و در نتیجه مشکلات کمتری نیز بوجود میآمد. گرچه اثرات دیگر آن این بود که گوساله انرژی کمتری برای رشد و نگهداری کسب کند. 

روی خوراک جهت افزایش رشد نیز باید تمرکز شود. 

پس از کلستروم اولیه سیستم گوارشی باید فعال شود و گوساله باید سیستم ایمنی خود را بوجود آورد (Active immunity). بنابراین مواد مغذی نقش بسیار مهمی را دراین زمینه ایفاء میکنند .گوساله احتیاج دارد که در حدود 500 گرم شیر خشک در روز دوم مصرف نماید که در واقع معادل 6 لیتر از شیر دوره انتقال است

باید به نحوی گوساله رشد کند که دستگاه گوارش و کانال رودهایی آن قوی شود. در واقع رشد گوساله باید به نحوی صورت گیرد که تمام ارگانها همزمان با هم رشد کند از جمله دستگاه گوارش و سیستم ایمنی . 

2 Times 3 liters of milk from the second milking

زمانی که کلستروم خوراکدهی شد. باید طبق پروتکل تغذیه متمرکز عمل کرد. 

و سادهترین روش آنست که در روز 2 نوبت و در هر نوبت 3 لیتر شیر خوراکدهی شود. این در واقع شیر دوم دوشیده از گاو است که باید در سطلهای تمیز خوراکدهی شود. این شیر دوم نیز از لحاظ پروتین و چربی از دیگر شیرها غنیتر است و همچنین مقدار اندکی ایمنوگلوبولین نیز در خود دارد. این ایمنوگلوبولینها توانایی آنرا ندارند که وارد جریان خون شوند، ولی در عوض با باکتریهای مضر موجود در دستگاه گوارش و رودهها مبارزه کرده و از اسهال جلوگیری به عمل میآورد. بسیاری از گاودارن ،گوسالههایی که در مزرعه اسهال دارند را با 5/0 الی 1 لیتر کلستروم اضافی در روز خوراکدهی میکنند .بیشتر گوسالههای هولشتاین وزنی تقریباً 40 کیلوگرم در هنگام تولد دارند. این وزن برای نژادهای دیگر ممکن است کمتر باشد. و مقدار شیر و حجم شیر مصرف شده باید با وزن آنها بالانس شود. 

گوساله در هفته اول فقط از شیر خشک رشد میکند. 

در هفته اول زندگی، گوساله جهت رشد به شیر احتیاج دارد. مدفوع گوسالههایی که فقط شیر میخورند نسبت به گوسالههایی که کنسانتره مصرف میکنند رقیقتر و زردتر است. اگر شما در 2 نوبت 3 لیتر شیر به گوساله خوراکدهی نماید، گوساله مقدار مناسب مواد مغذی دریافت میکند. مدفوع آن رقیقتر خواهد بود ولی خیلی پایدار نیست این اسهال نیست این مدفوع نرمال گوساله در این دوره زمانی با این نوع تغذیه خواهد بود. خوراک کنسانتره در 3 الی 5 روز اول الزامی نیست و باید پس از انتهای هفته اول شروع شود. علوفه در این فاز زمانی اصلاً احتیاج نیست و میتوانیم تا هفته دوم صبر کنیم. خیلی مهم است که آب در اختیار گوساله قرار داشته باشد که البته باید اینکار را از روز سوم انجام دهیم. 

قدم پنجم: 

به آرامی و سادگی خوراک را از کلستروم به شیر خشک تغییر دهید

پس از کلستروم توجه اصلی باید به رشد و توسعه سیستم ایمنی گوساله باشد. تغذیه ضعیف در روزهای ابتدایی میتواند نتیجه سریع بر روی رشد گوساله و تولید بعد آن به عنوان یک گاو شیری داشته باشد .بنابراین بلافاصله پس از قطع کلستروم استفاده از دورهای مناسب شیر خشک جایگزین میتواند بسیار مفید و در واقع الزامی خواهد بود. بسیاری از گاوداران از روز اول، دوم و سوم پس از قطع کلستروم به سمت CMR تغییر مسیر میدهند. زمان آن به مدیریت دامدار بستگی دارد. بسیاری از دامداران بلافاصله پس از کلستروم (از روز دوم به بعد) مستقیماً به سراغ CMR میروند به این علت که احتمال انتقال پاتوژن از گاو به گوساله را کاهش دهند .بعضی از گاودارن نیز به خوراکدهی کلستروم در روز 2 و 3 ادامه میدهند به این دلیل که این خوراک سرشار از ویتامین، مواد معدنی و دیگر مواد مغذی میباشد. 

جفت سیستمها مزایایی دارد: 

سیستم اول از لحاظ انتقال بیماریها از گاو به گوساله و سیستم دوم جهت بهبود سیستم ایمنی و شرایط بهداشت گله و موضوعات دیگر است. 

مخلوطی از شیرخشک جایگزین با کلستروم و یا استفاده کامل از شیرخشک جایگزین. 

تغییر از کلستروم به CMR الگوهای متفاوتی دارد. بسیاری از گاوداران فوراً 100 درصد CMR را به گوساله خوراکدهی مینمایند. ولی بسیاری نیز آنرا با کلستروم مخلوط میکنند. تا زمانیکه CMR به درستی مخلوط شود (با آب بخوبی مخلوط شود) هیچ مشکلی خاصی پیش نمیآورد. 

بسیار مهم است زمانی که قرار است کلستروم به CMR تغییر کند حجم مصرف شیر خشک تغییر نیابد. پس از اینکه در 2 نوبت ،3 لیتر کلستروم خوراکدهی شد، باید به 2 نوبت و 3 لیتر CMRتغییر یابد .در طول هفته اول، غلظت CMR باید 150 گرم در لیتر باشد. این مقدار باعث میشود که گوساله به رشد خود ادامه دهد. کانال رودهایی همیشه پر خواهد بود و هر روز قویتر نیز خواهد شد. 

استفاده از سطلهای پستانکدار بسیار مهم است. 

در چند روز اول، بهتر است که با پستانک شیر داده شود و پس از آن از سطلهای پستانکدار استفاده شود. استفاد از پستانک و سطلهای پستانکدار باعث مکیدن و ترشح بزاق بیشتری شدهکه متعاقب اً باعث میشود شیر مستقیماً وارد شیردان شود. شیر براحتی و به خوبی هضم شده و گوساله رشد بسیار سریع خواهد داشت . 

هیچگاه بهداشت را دست کم نگیرید. 

گوساله به بهداشت و نوسانات بهداشتی چند روز اول بسیار حساس است. بنابراین مطمئن شوید که شیر تولید شده برای گوساله به خوبی و بهداشتی تهیه شده باشد و تمام وسایل تمیز باشد . 


در هفته اول فقط شیر کفایت میکند. 

بسیاری از مشکلات فقط با شیردهی در روزهای نخست میتواند برطرف شود .از خوراک پلت در روزهای اول اجتناب کنید. پس از روز پنجم و یا ششم میتوان به گوساله پلت (استارتر) مخصوص گوساله خوراکدهی نمود. باید مطمئن باشید که خوراک پلت عاری از گرد و غبار و خوشخوراک باشد. هر روز باید خوراک پلت تازه در اختیار گوساله قرار گیرد .شیر به تنهایی در روزهای اول کفایت میکند. احتیاجی نیست در روزهای نخست به گوساله Muesil خوراکدهی شود. با وجود اینکه موسلی ترکیبی شیرین و بسیار خوشخوراک میباشد، گوساله مقادیر زیادی از آن را ممکن است مصرف نماید که در نهایت در روزهای اول نتواند کل آنرا بخوبی هضم کند و در گوساله ایجاد اسهال خواهد کرد. همانگونه که گفته شد ،شیر در هفته اول کفایت میکند و از خوراکهای استارتر و پلت و پولکی در چند روز اول دوری شود .پس از روز پنجم الی ششم به گوساله میتوان دستی خوراکهای جامد به صورت پلت خورانده شود. مطمئن شوید که این خوراکها عاری از گردوغبار و بسیار خوشخوراک باشد. روزانه سطلهای پلت باید چک و بازرسی شود. گوسالههایی که مقادیر کافی و مناسب شیر مصرف میکنند احتیاجی ندارند که در هفته اول خوراک کنسانتره مصرف نمایند. به همین دلیل گفته میشود که در هفته اول خیلی احتیاج به خوراک کنسانتره نیست . 

Muesli: Breakfast cereal mixed with nuts and dried fruits.

حداکثر نمودن پتانسیل رشد در گوساله 

تغذیه همواره مهم بوده، بخصوص در هفته اول. بنابراین باید 

تغذیه بر دو اصل فوکوس نماید: 

  1. رشد خود گوساله 
  2. رشد سیستم ایمنی 

رشد خود گوساله برای بهبود و توسعه دستگاه گوارش و رودهها و همچنین دیگر اندامها صورت میگیرد، و باعث میشود که در همان روزهای اول اگر رشد خوب باشد بتوان از کل پتانسیل ژنتیکی حیوان بخوبی در کل مدت پرورش استفاده کرد. 

هیچ فرصت و شانس دومی وجود ندارد که بخواهیم گوسالهها را صحیح خوراکدهی نماییم. 

A-B-C: Attention Best Colostrums

نحوه خوراکدهی کلستروم نیز بسیار مهم میباشد. 

پژوهشها مشخص نموده که خوراندن کلستروم زمانی موفقیت آمیزتر است که با پستانکهای مخصوص کلستروم انجام شود . گوسالهها همواره بدون مقاومت در برابر بیماریها متولد میشوند، بنابراین کلستروم مادر برای تولید یک ایمنی مطلوب که به آن ایمنی پاسیو میگویم بسیار با اهمیت است. 

Passive Immunity

این ایمنی بدست آمده توسط کلستروم برای چند هفته اول بسیار مهم است. گاهی اوقات شاید کلستروم یک گاو دیگر (گاو مسنتر) از لحاظ ایجاد ایمنی نسبت به گاو مادربهتر باشد. 

مقدار ایمنی را با سنجش IgG در خون گوساله سنجیده میشود. اگر سطح IgG در خون گوساله پایین باشد یک اشتباهی صورت گرفته است. که به این موضوع نقض سیستم ایمنی پاسیو 

FPT: Failure of passive transfer

یکی از دلایل FPT تاخیر در مصرف کلستروم، کیفیت کلستروم پایین و یا مقدار ناکافی مصرف کلستروم خواهد بود. 

پژوهشها در مورد ارتباط بین کلستروم و سیستم ایمنی در گوساله 

کلستروم بیشتر ایمنی بیشتر 

در پژوهشی 69 درصد گوسالهها کمتر از 8/3 لیتر آغوز در 4 ساعت پس از تولد مصرف کردهاند .تعداد گوسالهها با مقدار درصد IgG پایین در این گروه 6/18 درصد (تعداد گوسالهها) بود .31 درصد گوساله بیش از 8/3 لیتر کلستروم در 4 ساعت اول مصرف نمودند. در این گروه تعداد گوسالهها با مقدار IgG پایین 6/3 درصد بود. 

نتیجهگیری نهایی: مقادیر بالاتر کلستروم باعث کاهش تعداد گوساله با مقاومت پایین میشود. بنابراین کلستروم بیشتر باعث ایمنی بهتر گوساله خواهد بود. 

خوراکدهی دستی کلستروم باعث افزایش بهبود سیستم ایمنی و مقاومت بدنی میشود. 

دومین نتیجهگیری مهم آن بود که خوراکدهی دستی کلستروم خیلی موثرتر بود نسبت به آنکه گوساله خود از پستان مادر کلستروم مصرف نماید .یک چهارم گوسالههای موجود در پژوهش از مادر خود کلستروم مصرف کردند. که 26 درصد در این گروه IgG پایین داشتند. ولی در گروهی که کلستروم دستی مصرف کردند، فقط 12 درصد آنها IgG پایینی داشتند. در نهایت روشی که کلستروم به صورت دستی به گوساله خوراکدهی شود مورد آزمایش قرار گرفت. پژوهش نشان داده که بیشتر(82 درصد) گوسالهها که از این روش کلستروم مصرف کردند IgG بالایی نشان دادند. دلیلی که Feeder کلستروم، بهتر خواهد بود آنست که مکیدن باعث تحریک بزاق شده که متعاقب اً باعث بهبود عملکرد کلستروم میشود، و در نتیجه ترکیب فعالیت مکیدن و بزاق باعث افزایش فعالیت دستگاه گوارش شده و در نتیجه باعث تضمین جذب آنتیبادیهای بیشترخواهد شد. 

تصویر (3) پستانکهای مخصوص جهت خوراندن کلستروم 

برنامه خوراکدهی کلستروم به گوساله ها: 

24 ساعت اول در توسعه سیستم ایمنی گوساله بسیار مهم است. 

گوساله باید در یکساعت نخست حجم قابل توجهی کلستروم دریافت نماید. توصیه شرکت برای مصرف کلستروم در سه روز اول در زیر آمده است: 

کلستروم اول تعیین کننده مقاومت حیوان در برابر بیماریها در هفته اول زندگی گوساله است. در واقع کلستروم مهمترین خوراکی است که گوساله در کل مدت زمان زندگی خود دریافت میکند. 

پتانسیل جذب آنتیبادیها در ساعات اولیه تولد بسیار بالاست و با گذشت زمان کاهش میآبد. 

پس عوامل مهم در مصرف اولین خوراک، سرعت، کیفیت، حجم و دمای مناسب کلستروم میباشد . 

*4 لیتر کلستروم در یکساعت اول (هر نیم ساعت 2 لیتر روش مناسبی است.)

*کیفیت کلستروم از لحاظ غلظت و مقدار ایمنوگلوبولینها باید چک شود 

*درجه حرارت کلستروم باید 40 درجه سانتیگراد (درجه حرارتی نزدیک بدن گوساله) باشد. 

در عرض 24 ساعت اول 

پس از مصرف اولین خوراک مناسب(کلستروم اول) ،کلستروم دوم باید حداقل در عرض 12 ساعت پس از مصرف کلستروم اول در اختیار گوساله قرار گیرد. اگر گوساله در وعده اول 4 لیتر کلستروم مصرف کرده در وعده دوم 2 الی 4 لیتر کلستروم میتواند کافی باشد. در وعده دوم فشار بر روی گوساله وارد نکنید ، 6 الی 8 لیتر کلستروم در روز نخست (اگر با کیفیت بالا باشد) کافی است. 

روز دوم و سوم: 

در روز دوم و سوم 2 مرتبه، سه لیتر شیر دوره انتقال (که مورد قبول کارخانجات نمیباشد) خوراکدهی 

نمایید. میتوان این شیر را در سطلهای پستانکدار و در ارتفاع 75 سانتیمتر از سطح زمین خوراکدهی کرد. در روزهای اول فعالیت مکیدن گوساله باعث ایجاد اثرات مثبت در هضم شیر، رفلاکس ناودان مری و تولید آنزیمها (با توجه به ترشح بیشتر آنزیمها) میشود. این شیر نیز باید درجه حرارتی نزدیک 40 درجه سلسیوس داشته باشد. بسیار مهم است که گوساله این شیر را در مدت زمان کوتاهی مصرف نماید تا در سطل باقی نماند. 

محیط کاری